Desaxatie

Op deze webpagina vindt u een uitleg van een fenomeen dat zuiger desaxatie wordt genoemd. Hierbij zit de boring voor de pistonpen in de zuiger niet exact in het midden van de zuiger. Een andere vorm van desaxatie is die waarbij de krukas niet recht onder de zuigers staat. Deze methode wordt op dit moment toegepast in de motor van de Toyota Yaris.

Theorie

We gaan uit van de HY motor. Van voor af gezien (distributie kant) draait de motor rechts om. Als de zuiger naar boven gaat dan drukt de zuiger tegen de rechter cilinderwand. De drijfstang wordt aangedreven via de krukas en als je deze kracht ontbind, dan is er een kracht recht naar boven die de zuiger in de cilinder naar boven duwt en er is een zijwaartse kracht die de zuiger tegen de rechter cilinderwand aan duwt. Dit heet leibaandruk.

In de verbrandingsslag wordt de zuiger met grote kracht naar beneden geduwt door de druk van de verbranding. Ook deze kracht kun je ontbinden en deze geeft een zijwaartse kracht die de zuiger tegen de linker cilinderwand aan duwt.

Ergens tijdens dit proces wordt de zuiger dus verplaatst van de rechter naar de linker cilinderwand omdat de zijwaartse kracht op de cilinder wisselt van rechts naar links. Wanneer gebeurt dat? In het volgende plaatje ziet u dat dit gebeurt op het moment dat de zuiger in zijn bovenste dode punt (BDP) is. Dat is dus aan het einde van de opgaande beweging van de drijfstang. Dan staat de drijfstang precies rechtop en zal daarna aan zijn neergaande beweging beginnen. Op dat moment is de verbranding al aan de gang (voorontsteking!) en staan er dus grote krachten op de zuiger. Dit leidt er toe dat de zuiger met veel kracht tegen de linker cilinderwand wordt geslagen en dit levert behalve veel lawaai ook extra slijtage op.

Nu gaan we kijken wat er gebeurt als er gebruik wordt gemaakt van desaxatie. Doordat de pistonpen niet in het midden van zuiger zit, staat de drijfstang al vóór het bovenste dode punt (BDP) rechtop. Hierdoor wisselt de zuiger al van de rechter naar de linker cilinderwand voordat de zuiger in het bovenste dode punt (BDP) is. Omdat de krachten op de zuiger op dit moment veel kleiner zijn, wordt er minder lawaai geproduceerd en wordt de slijtage verminderd.

Let op:

Er bestaat ook negatieve desaxatie. Hierbij wordt de zuiger zodanig gemonteerd dat hij pas na het bovenste dode punt (BDP) van kant verwisseld. Door deze manier van monteren wordt de leibaandruk tijdens de verbrandingsslag minder, waardoor er meer kracht overblijft voor de aandrijving en de motor dus meer toeren kan maken. Dit wordt slechts gebruikt bij racemotoren waarbij toerentallen van boven de 10.000 rpm worden bereikt en waar geluid en duurzaamheid een minder belangrijke rol spelen. Deze manier van monteren is voor de HY met zijn maximaal ong. 4000 rpm niet aan de orde.

Lang niet alle zuigers voor de HY motor hebben desaxatie. Wees echter extra alert als de zuigers voorzien zijn van een pijl, omdat dit wijst op zuigers met desaxatie. Er kunnen ook nog heel andere redenen zijn dat er een bepaalde richting wordt aangegeven, zoals versterkingen die niet direct zichtbaar zijn in een symetrisch lijkende zuiger. Maar met de bovenstaande theorie bent u in staat om voor zuigers met desaxatie altijd de goede stand te herleiden, namelijk: het kleinste deel van de zuiger aan de omhooggaande kant van de krukas.